ISO 22000 Belgesi Fiyatı 2026: Gıda Zinciri Kategorisi, HACCP Çalışması Sayısı ve Maliyet

iÇiNDEKiLER

Başlıklar için tıklayın..

Kısa Cevap

ISO 22000 belgesinin denetim süresi, kalite ve çevre sistemlerinden farklı olarak ISO/TS 22003-1’e göre hesaplanır; işletmenin gıda zinciri kategorisi, HACCP çalışması sayısı ve çalışan sayısı sürenin temel bileşenleridir. Fiyatı bu süre belirler; ön gereksinim programlarına ilişkin altyapı, laboratuvar analizleri ve eğitim gibi iç maliyetler ise belgelendirme ücretinden ayrıdır.

ISO 22000 belgesi fiyatı, gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin ihracat, zincir market tedarikçiliği veya kamu ihaleleri için en çok araştırdığı konulardan biridir. ISO 22000’in fiyat hesabı, ISO 9001 veya ISO 14001’den farklı bir kurala dayanır. Gıda güvenliği yönetim sistemleri için denetim süresi IAF MD 5 ile değil, belgelendirme kuruluşlarına yönelik teknik şartname ISO/TS 22003-1 ile belirlenir. Bu rehberde hesabın bileşenlerini, süreyi değiştiren faktörleri ve gıda işletmelerine özgü iç maliyetleri anlatıyoruz.

Standardın kendisi ve belgelendirme adımları için ISO 22000 belgesi nedir ve nasıl alınır sayfamıza bakabilirsiniz.

ISO 22000 Denetim Süresinin Bileşenleri

ISO/TS 22003-1, gıda güvenliği yönetim sistemi denetimlerinin süresini birkaç bileşenin toplamı olarak tanımlar:

Bileşen	Açıklama
Temel denetim süresi	İşletmenin gıda zinciri kategorisine göre belirlenen başlangıç süresi
HACCP çalışması sayısı	Her ek HACCP çalışması (benzer ürün ve süreçleri kapsayan tehlike analizi grubu) için eklenen süre
Çalışan sayısı	Kapsam dahilindeki tam zamanlı eşdeğer çalışan sayısına göre eklenen süre
Ek sahalar	Kapsam dahilindeki ek üretim sahaları veya depolar için eklenen süre

Bu yaklaşımın pratik sonucu şudur: ISO 22000’de fiyatı yalnızca çalışan sayısı değil, ne ürettiğiniz ve kaç farklı ürün-süreç grubunuz olduğu belirler. Aynı çalışan sayısına sahip iki işletmeden, tek tip kuru gıda paketleyen ile süt ürünleri, et ürünleri ve hazır yemek üreten işletmenin denetim süreleri belirgin şekilde farklıdır.

Gıda zinciri kategorisi nedir?

ISO/TS 22003-1, gıda zincirindeki faaliyetleri kategorilere ayırır. Örneğin hayvancılık ve bitkisel üretim, gıda üretimi (bozulabilir hayvansal ürünler, bozulabilir bitkisel ürünler, karışık ürünler ve oda sıcaklığında dayanıklı ürünler gibi alt kategorilerle), yem üretimi, yemek hizmetleri, perakende ve toptan dağıtım, taşıma ve depolama hizmetleri, gıda ile temas eden ambalaj üretimi ve gıda ekipmanı üretimi ayrı kategorilerdir. Kategori, temel denetim süresini ve denetçinin sahip olması gereken teknik yetkinliği belirler. Belgelendirme kuruluşunun akreditasyonu da kategori bazında verilir. Bu yüzden teklif alırken kuruluşun sizin kategorinizde akredite olup olmadığını kontrol etmeniz gerekir.

HACCP çalışması sayısı nasıl belirlenir?

Bir HACCP çalışması, benzer tehlikelere, benzer üretim teknolojisine ve benzer süreç akışına sahip ürün grubunu kapsar. Örneğin bir süt işletmesinde pastörize süt, yoğurt ve peynir hatları farklı süreç adımları ve kritik kontrol noktaları içerdiği için ayrı HACCP çalışmaları olarak değerlendirilebilir. HACCP çalışmalarını gereksiz yere bölmek süreyi uzatır. Benzer olmayan ürünleri tek çalışmada birleştirmek ise tehlike analizinin yetersiz kalmasına ve denetimde bulguya yol açar. Doğru gruplama, hem gıda güvenliği hem de maliyet açısından önemlidir.

ISO 22000 Denetim Sürenizi Hesaplayalım

Ürün gruplarınızı, üretim hatlarınızı, çalışan sayınızı ve sahalarınızı paylaşın; gıda zinciri kategorinizi ve HACCP çalışması sayınızı esas alan TÜRKAK akreditasyonlu teklifimizi hazırlayalım.

Ücretsiz Teklif Al

Süreyi ve Maliyeti Etkileyen Diğer Faktörler

Vardiya düzeni: Gece vardiyasında üretim yapılıyorsa, o vardiyanın da denetlenmesi gerekebilir.
Mevsimsel üretim: Belirli dönemlerde çalışan işletmelerde (örneğin meyve-sebze işleme) denetimin üretimin aktif olduğu döneme planlanması gerekir.
Dış kaynaklı süreçler: Fason üretim, dış depolama veya dış laboratuvar kullanımı.
Diğer yönetim sistemleri: ISO 9001 ile birlikte entegre denetim, ortak maddeler nedeniyle toplam süreyi azaltabilir.
Çok sahalı yapılar: Gıda sektöründe sahalar arası örnekleme yalnızca belirli koşullarda ve kategorilerde mümkündür. Üretim sahalarının genellikle ayrı ayrı denetlenmesi gerekir.

ISO 22000 Belgelendirme Ücretinin Kalemleri

Aşama 1 denetimi: Ön gereksinim programları, tehlike analizi, HACCP planı ve operasyonel ön gereksinim programları, yasal şartlar ve sistemin hazırlığının değerlendirilmesi. Gıda işletmelerinde Aşama 1’in tesiste yapılması genel uygulamadır.
Aşama 2 denetimi: Üretim sırasında uygulamanın doğrulanması; kritik kontrol noktalarının izlenmesi, hijyen uygulamaları, izlenebilirlik, geri çağırma ve doğrulama faaliyetleri.
Belgelendirme kararı ve sertifika.
Yıllık gözetim denetimleri. Ayrıntılar için gözetim denetimi rehberimize bakabilirsiniz.
Varsa ek giderler: Ulaşım, konaklama, ek saha veya vardiya denetimleri.

Gıda İşletmelerine Özgü İç Maliyetler

ISO 22000 projelerinde iç maliyetler, belgelendirme ücretinden çoğu zaman daha belirleyicidir. Bu kalemlerin bir kısmı gıda mevzuatı gereği zaten zorunludur, bir kısmı ise ISO 22000’in ön gereksinim programı şartlarıyla gelir:

Altyapı ve ön gereksinim programları: Hijyenik tasarım, ham madde ve ürün akışının ayrılması, el yıkama ve personel hijyeni noktaları, zararlılarla mücadele, temizlik ve dezenfeksiyon programları. ISO 22000, sektöre uygun ön gereksinim programlarının belirlenmesini ister; bu programlar ISO/TS 22002 serisi gibi sektörel teknik dokümanlar esas alınarak oluşturulabilir.
Laboratuvar analizleri: Mikrobiyolojik ve kimyasal analizler, su analizleri, yüzey ve hava hijyeni kontrolleri.
Kalibrasyon ve doğrulama: Termometreler, metal dedektörleri, teraziler ve kritik kontrol noktası izleme ekipmanları.
İzlenebilirlik ve geri çağırma: Parti takibi, etiketleme sistemleri ve geri çağırma tatbikatları.
Eğitim: Gıda güvenliği ekip lideri, ekip üyeleri ve tüm personel için hijyen ve HACCP eğitimleri. Bu konuda ISO 22000 eğitimi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Personel zamanı: Tehlike analizi, doğrulama faaliyetleri, iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi.

Hangi doküman ve kayıtların gerektiğini ISO 22000 doküman listesi yazımızda, standardın maddelerini ise ISO 22000 standart maddeleri rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Yasal ön koşul: Gıda işletmesi kayıt veya onayı

ISO 22000 gönüllü bir standarttır ve yasal izinlerin yerine geçmez. Türkiye’de gıda işletmelerinin faaliyetlerine göre Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan kayıt veya onay belgesi alması gerekir. Belgelendirme kuruluşu, yasal şartlara uyumu sistemin bir parçası olarak değerlendirir. Kayıt veya onayı olmayan bir işletmenin ISO 22000 belgelendirme sürecinde ilerlemesi mümkün değildir.

ISO 22000 mi, FSSC 22000 mi? Maliyet Açısından Fark

Bazı uluslararası perakendeciler ve gıda markaları tedarikçilerinden GFSI tarafından tanınan bir şema talep eder. FSSC 22000, ISO 22000’i temel alan ve buna sektörel ön gereksinim programları ile ek şema şartları ekleyen bir belgelendirme şemasıdır. Bu ek şartlar nedeniyle FSSC 22000 denetimleri genellikle daha uzun sürer ve habersiz denetim gibi ek kurallar içerir. Hangisine ihtiyacınız olduğunu belirlemenin en doğru yolu, müşterilerinizin şartnamesini okumaktır. İki yapının farklarını ISO 22000, HACCP ve FSSC 22000 farkı yazımızda ayrıntılı karşılaştırdık.

Revizyon Durumu

ISO 22000’in güncel baskısı ISO 22000:2018 ve iklim değişikliğiyle ilgili 2024 değişikliğidir. Standardın revizyonu üzerinde çalışmalar sürüyor. Yeni baskı yayımlandığında mevcut belge sahiplerine geçiş süresi tanınması beklenir. Bugün belge alacak işletmeler 2018 baskısına göre denetlenir.

Teklif Karşılaştırma Kontrol Listesi

Kuruluşun ISO 22000 akreditasyonu, benim gıda zinciri kategorimi kapsıyor mu?
Teklifte kaç HACCP çalışması esas alındı ve bu sayı ürün gruplarımla uyumlu mu?
Aşama 1, Aşama 2 ve gözetim günleri ayrı ayrı yazılı mı?
Vardiya veya mevsimsel üretim dikkate alındı mı?
Gözetim ücretleri ve ek giderler teklifte belirtilmiş mi?
Belge, akreditasyon kurumunun veritabanından doğrulanabilecek mi? Doğrulama adımları için TÜRKAK akredite kuruluş arama rehberimize bakabilirsiniz.

Teklif İçin Hazırlamanız Gereken Bilgiler

Ürün grupları, üretim hatları ve süreç akışları
Tahmini HACCP çalışması sayısı
Çalışan sayısı ve vardiya düzeni (mevsimsel çalışanlar dahil)
Saha sayısı ve her sahadaki faaliyetler
Gıda işletmesi kayıt veya onay bilgileri
Mevcut belgeleriniz ve müşterilerinizin talep ettiği belgelendirme şeması

Sık Sorulan Sorular

ISO 22000 belgesi fiyatı neye göre belirlenir?

ISO 22000 denetim süresi ISO/TS 22003-1’e göre; gıda zinciri kategorisine bağlı temel süre, HACCP çalışması sayısı, çalışan sayısı ve ek sahalar dikkate alınarak hesaplanır. Fiyat bu süreye göre belirlenir.

ISO 22000 denetim süresi neden ISO 9001’den farklı hesaplanır?

Kalite yönetim sistemlerinde süre IAF MD 5’e göre ağırlıklı olarak çalışan sayısından hesaplanırken, gıda güvenliği yönetim sistemlerinde ISO/TS 22003-1 uygulanır ve ürün-süreç çeşitliliğini yansıtan HACCP çalışması sayısı ile gıda zinciri kategorisi hesaba katılır.

HACCP çalışması sayısı fiyatı nasıl etkiler?

Her ek HACCP çalışması denetim süresine ek süre ekler. Benzer tehlike ve süreçlere sahip ürünler tek çalışmada gruplanabilir; farklı teknoloji ve kritik kontrol noktalarına sahip ürün grupları ise ayrı çalışma gerektirir.

ISO 22000 için gıda işletmesi kayıt belgesi gerekli mi?

Evet. ISO 22000 yasal izinlerin yerine geçmez. Türkiye’de gıda işletmelerinin faaliyetlerine göre Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan kayıt veya onay belgesi alması gerekir ve yasal uyum belgelendirme denetiminde değerlendirilir.

ISO 22000 ile FSSC 22000 arasında fiyat farkı var mı?

FSSC 22000, ISO 22000’e ek sektörel ön gereksinim programları ve şema şartları eklediği için denetim süresi genellikle daha uzundur. Hangisinin gerektiği müşterilerinizin şartnamesine göre belirlenmelidir.

ISO 22000 belgesi kaç yıl geçerlidir?

ISO 22000 belgesi 3 yıl geçerlidir. Bu süre içinde yılda en az bir kez gözetim denetimi yapılır ve üçüncü yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimi gerekir.