ISO 33061 ve ISO 33002: Yeni Nesil SPICE Yazılım Süreç Değerlendirme Rehberi
ISO 33061 standardı, yazılım mühendisliğinde kalitenin ölçülmesi, sadece nihai ürünün hatasız olmasıyla değil, o ürünü ortaya çıkaran süreçlerin olgunluğuyla mümkündür. Uzun yıllar boyunca ISO/IEC 15504 (SPICE) olarak bilinen bu ölçümleme yapısı, teknolojik dönüşüm ve sektörel ihtiyaçlar doğrultusunda modernize edilerek ISO/IEC 330xx serisine devredilmiştir.
Bu makalede, yeni nesil süreç değerlendirme standartlarının omurgasını oluşturan ISO/IEC 33002 ve ISO/IEC 33061 standartlarını, aralarındaki farkları ve yazılım dünyasındaki stratejik önemlerini detaylandıracağız.
1. ISO/IEC 15504’ten ISO/IEC 330xx Serisine Geçişin Nedenleri
ISO (Uluslararası Standartlar Teşkilatı), süreç değerlendirme standartlarını daha esnek, diğer yönetim sistemleriyle uyumlu ve sektör bağımsız bir yapıya kavuşturmak için 15504 serisini iptal ederek 330xx ailesini yayına almıştır.
- Esneklik: Yeni yapı, sadece yazılım değil; otomotiv (Automotive SPICE), medikal ve hizmet sektörlerine de kolayca uyarlanabilir.
- Terminoloji Uyumu: ISO 9001 ve ISO 27001 gibi modern yönetim sistemi standartlarıyla terminoloji birliği sağlanmıştır.
- Ölçüm Hassasiyeti: Süreç yetkinlik seviyeleri daha net ve ölçülebilir kriterlere bağlanmıştır.
2. ISO/IEC 33002: Değerlendirme Yürütme Gereksinimleri
ISO/IEC 33002, bir süreç değerlendirmesinin “nasıl” yapılması gerektiğini tanımlayan metodolojik rehberdir. Eski yapıda ISO 15504-2 standardının görevini üstlenir.
ISO 33002 Kapsamındaki Temel Şartlar:
- Değerlendirme Süreci: Verilerin toplanması, doğrulanması ve sınıflandırılması için standart bir iş akışı sunar.
- Değerlendirme Çıktıları: Değerlendirme sonunda hazırlanan raporun asgari hangi bilgileri (denetim kanıtları, zayıf noktalar, iyileştirme önerileri) içermesi gerektiğini belirler.
- Objektiflik: Denetçinin tarafsızlığını ve toplanan kanıtların doğruluğunu garanti altına alan mekanizmalar kurar.
3. ISO/IEC 33061: Yazılım Süreç Değerlendirme Modeli (PAM)
Eski ISO 15504-5’in güncel versiyonu olan ISO/IEC 33061, yazılım yaşam döngüsü süreçlerini değerlendirmek için kullanılan spesifik modeldir. Bu standart, bir yazılım organizasyonunun röntgenini çeker.
Değerlendirilen Temel Süreç Grupları:
ISO/IEC 33061, ISO/IEC 12207 standartlarını referans alarak şu alanları denetler:
- Mühendislik Süreçleri: Gereksinim analizi, yazılım tasarımı, kodlama, entegrasyon ve doğrulama.
- Yönetim Süreçleri: Proje yönetimi, risk yönetimi, kalite yönetimi ve tedarikçi yönetimi.
- Destek Süreçleri: Konfigürasyon yönetimi, dökümantasyon ve sorun giderme süreçleri.
- Organizasyonel Süreçler: İnsan kaynakları yönetimi, süreç iyileştirme ve altyapı yönetimi.
4. ISO 33002 ve ISO 33061 Arasındaki Yapısal Farklar
İki standart arasındaki ilişki, “Ölçüm Aleti” ile “Ölçülen Nesne” arasındaki ilişki gibidir:
5. Süreç Yetkinlik ve Olgunluk Seviyeleri (Level 0-5)
ISO/IEC 330xx çerçevesinde süreçler 6 seviyede değerlendirilir:
- Seviye 0 (Eksik): Süreç gerçekleştirilmiyor veya hedeflerine ulaşamıyor.
- Seviye 1 (Gerçekleştirilen): Süreç temel hedeflerine ulaşmaktadır.
- Seviye 2 (Yönetilen): Süreç planlıdır, izlenir ve çıktılar dökümante edilir.
- Seviye 3 (Tanımlanmış): Kurumsal standart süreçler uygulanır, kişilere bağımlılık azalmıştır.
- Seviye 4 (Öngörülebilir): Süreç performansı istatistiksel tekniklerle ölçülür ve kontrol edilir.
- Seviye 5 (Optimize Edilen): Sürekli iyileştirme kültürü hakimdir; süreçler teknolojik yeniliklere göre güncellenir.
6. Neden ISO 33061 Belgesi Almalısınız?
Yazılım dünyasında bu standartlara uyum sağlamak, sadece bir belgeye sahip olmak değil, operasyonel mükemmelliğe ulaşmaktır:
- İhale ve Proje Uyumluluğu: Savunma sanayii ve büyük ölçekli devlet ihalelerinde (SSB, ASELSAN, vb.) ISO 15504 Spice belgesi veya güncel ISO 330xx belgesi zorunluluktur.
- Maliyet ve Zaman Tasarrufu: Doğru tanımlanmış süreçler, hataların yazılımın son aşamasında değil, henüz tasarım aşamasında tespit edilmesini sağlayarak maliyetleri %40’a varan oranlarda düşürür.
- Sürdürülebilirlik: Personel değişimlerinden etkilenmeyen, kurumsal hafızaya sahip bir yazılım üretim mutfağı oluşturur.
- Güvenilir Tedarikçi Statüsü: Global ölçekte “yüksek kaliteli yazılım üretebilme kapasitesine sahip kurum” olarak tanınırsınız.
Sonuç ve DSR Belgelendirme Uzmanlığı
Yazılım süreçlerinizi ISO/IEC 33061 ve ISO/IEC 33002 belgesiyle uluslararası belgelendirme standartlarına taşımak, karmaşık bir dönüşüm yolculuğudur.
DSR Belgelendirme olarak, yazılım mühendisliği disiplinlerine hakim uzman denetçilerimizle, süreçlerinizin olgunluk seviyesini uluslararası kriterlere göre tescilliyoruz.
Yazılım süreçlerinizi modernize etmek ve yeni SPICE standartları hakkında teklif almak için bizimle hemen iletişime geçin.
